Conferentie 2023

Door: Milio van de Kamp, socioloog, universitair docent aan de Universiteit van Amsterdam en schrijver van het boek Misschien moet je iets lager mikken. Daarnaast schrijft hij ook over onderwerpen zoals sociale klasse en ongelijkheid in het onderwijs voor onder andere de Volkskrant, Het Parool en NRC.

In zijn keynote gaat hij vanuit een combinatie van eigen ervaring en wetenschappelijke inzichten in op de gelaagdheid en verbondenheid van armoede en kansenongelijkheid: hoe beïnvloeden de plek waar je geboren en opgegroeid bent en het klaslokaal waarin je je bevindt elkaar?

Bekijk hier het nieuwsitem van AT5 over Milio van de Kamp.

Bekijk hier het interview van Milio van de Kamp bij OBA Live over kansenongelijkheid.

Door: Hind Mahrach (programmamanager en senior trainer bij De Transformatieve School)

In de workshop worden de verborgen mechanismen verkend die de kansenongelijkheid in het onderwijs versterken, op basis van het werk van onderwijssocioloog El Hadioui. Daarnaast gaan we in op de interventielogica van het programma De Transformatieve School om deze verborgen mechanismen te kunnen doorbreken en de kansengelijkheid binnen de mini-samenleving van de school te versterken.

De Transformatieve School is een professionaliserings- en cultuurveranderingsprogramma voor scholen in een stedelijke omgeving. Binnen dit programma wordt ingegaan op de effecten van een superdiverse buitenschoolse leefwereld op de schoolcultuur. In het bijzonder ligt de focus op hoe stedelijke jongeren laveren tussen de (vaak verborgen) sociale codes van hun thuiscultuur, de peergroup cultuur en hun schoolcultuur. Deze toestand leidt op scholen in een stedelijke omgeving soms tot demotivatie en een negatieve groepsdynamiek in het klaslokaal. Het programma laat vervolgens stapsgewijs zien hoe jongeren, ondanks deze mis-match tussen de leefwerelden, veerkrachtigheid kunnen ontwikkelen en komen tot de self-efficacy om de schoolladder te ervaren als hun ladder.

Hind Mahrach is programmamanager en senior trainer bij De Transformatieve School. Naast het geven van trainingen aan docententeams en het begeleiden van ontwikkelgroepen, werkt Hind nauw samen met leraren in het vo en het mbo a.d.h.v. lesobservaties en reflectiegesprekken. Door haar brede rol als trainer en grote aanwezigheid in de praktijk, is zij goed bekend met de uitdagingen die leraren tegenkomen en het belang van sterke teams om deze uitdagingen tegemoet te gaan.

Door: Bas van Eerd (adviseur Taal en Onderwijs), Petra Hoving (docent Nederlands, Comenius College) en Rolf Nijman (decaan havo, Comenius College)

Taal. Misschien wel het belangrijkste instrument dat je als docent hebt om je vak uit te voeren. En misschien ook wel het belangrijkste instrument voor leerlingen om te leren, om te denken en om door te stromen. Toch is een goede taalvaardigheid niet voor elke leerling vanzelfsprekend. Bovendien, wat verstaan we onder goede taalvaardigheid? Welke eisen stelt het hoger onderwijs? En is dat terecht?

In deze workshop gaan we in op het instrument Taal. We onderzoeken de rol die taal speelt in leren, we definiëren ‘goede’ taalvaardigheid en verkennen de verschillende wegen die in het onderwijs bewandeld (kunnen) worden om leerlingen zich te laten ontwikkelen tot taalvaardige studenten. Want wat we er niet in stoppen, komt er ook niet uit.

Bekijk hier de presentatie van deze workshop.

Door: Marieke Siebrecht (Hogeschool van Amsterdam) en Foekje Verhülsdonk (Amsterdamse Kring van Schooldecanen)

Het hoger onderwijs biedt de leerling een breed palet aan studiekeuzeactiviteiten waarmee de studiekiezer zich kan oriënteren op een vervolgopleiding. Ook digitaal is er veel informatie beschikbaar. Dit is helaas niet altijd helpend voor leerlingen, want: Waar moet je beginnen?, Wanneer is welke informatie relevant? en de naam en inhoud van de activiteit verschilt ook nog per instelling. Hoe kun je als decaan en vooral als mentor je leerling hier nu goed bij helpen?

In het regelmatige informele overleg van de Amsterdamse decanenkring met de Amsterdamse hbo- en wo-instellingen is deze vraag opgepakt. Als werkgroep in opdracht van OPeRA zijn we aan de slag gegaan om meer duidelijkheid te bieden voor de studiekiezer en begeleiders. Dit heeft geleid tot een Wegwijzer Studiekeuzeactiviteiten hoger onderwijs, die op de website van Expertisepunt LOB voor decanen en mentoren beschikbaar is.

In deze workshop laten Marieke Siebrecht en Foekje Verhülsdonk zien hoe je deze wegwijzer kunt gebruiken in gesprek met leerlingen en hoe deze past in het LOB-programma en/ of de LOB- gesprekscyclus op school. Je gaat aan de hand van een casus ook zelf aan de slag met de wegwijzer, zodat je jouw ervaring hierna kunt delen met je mentoren.

Bekijk hier de presentatie van deze workshop.

Door: Henriëtte Martens (projectleider Life skills spel, Hogeschool Leiden) en Marije van den Steenhoven (projectleider Levensvaardigheden in het vo, Hogeschool Leiden)

Tijdens deze workshop maak je kennis met het Life Skills spel van het lectoraat Ouderschap en Ouderbegeleiding van de Hogeschool Leiden. Dit spel is ontwikkeld door studenten en voor studenten, in samenwerking met het lectoraat. Tijdens het spelen van dit spel worden de sociale en emotionele vaardigheden, de zogenaamde levensvaardigheden, van studenten uit het hoger onderwijs (verder) ontwikkeld.

Het spel is het afgelopen jaar door studenten van meerdere opleidingen van de Hogeschool Leiden gespeeld, en heeft een aantal van hen geholpen om bijvoorbeeld beter om te gaan met stress: “Door het opzoeken van weetjes en het luisteren naar andermans verhalen heb ik over mijzelf kunnen leren. Bijvoorbeeld over hoe anderen hun problemen aanpakken en hoe ik dat eventueel ook kon doen.”

Bekijk hier de uitleg van het Life Skill Spel.

Door: Bregje van Zundert (docent/onderzoeker en projectleider Aansluiting FMR, Hogeschool van Amsterdam) en Daphne Wiersema (associate lector Studentbegeleiding, Hogeschool van Amsterdam)

Bregje van Zundert en Daphne Wiersema volgden samen een opleiding tot begeleider van dialoogsessies en zetten zich sindsdien in voor het verder verspreiden van deze bijzondere manier van gespreksvoering die door deelnemers doorgaans als zeer positief wordt ervaren.

Een dialoogsessie is een onderzoekend gesprek waarbij deelnemers – in een kring gezeten – persoonlijke ervaringen, associaties en sensaties inbrengen rondom het thema dat centraal staat. Niet de ideeën en overtuigingen vormen de kern, maar juist de mens die voelt en ervaart. Dialoogsessies geven daarmee een kijkje in de ziel en dat zorgt soms voor andere opbrengsten dan een discussie, vragenlijst of focusgroep.

In een eerder onderzoek werden dialoogsessies gehouden met loopbaanbegeleiders uit het vo, mbo en hbo (van Diepen, Wiersema, & Ebbinge). Recentelijk heeft Bregje van Zundert dialoogsessies gehouden met aankomende en pas gestarte studenten over de 1e 100 dagen op het hbo. In deze workshop delen we de opbrengsten hiervan, maar ervaar je als deelnemer aan deze workshop vooral zelf wat een dialoogsessie inhoudt. Wees erop voorbereid jezelf te laten zien!

Door: Meltem Halaceli (schrijver, adviseur en projectleider diversiteit en inclusie voor het College van Bestuur van de Universiteit van Amsterdam).

‘Was er maar een community van gelijkgestemden en een aanbod van programma’s toen ik aan de universiteit studeerde, zodat ik eerder had geweten dat de universiteit ook een plek voor mij was,’ zegt Meltem Halaceli, projectleider Meet your Mentor, HomeWork Hub en Get Ready aan de UvA.

In deze workshop gaan we in op best practices van bovengenoemde programma’s.

Door: Wendy Steffens (Service Designer Ace App – Erasmus X, Erasmus Universiteit Rotterdam), Sophia den Otter (coördinator Be & Better Prepared, Pre-University College, Vrije Universiteit Amsterdam) en Kati Cousijn (programmacoördinator Pre-University College, Vrije Universiteit Amsterdam)

Uit het onderzoek ‘Verkenning vervolgonderwijs. Wensen van het vervolgonderwijs betreffende kennis en vaardigheden van geslaagden uit het voortgezet onderwijs’ van ResearchNed (2021) blijkt dat er vanuit het wetenschappelijk onderwijs behoefte is aan de verbetering van met name sociale vaardigheden, persoonlijke vaardigheden en studievaardigheden bij de groep leerlingen die instroomt vanuit het vo naar het wo. Deze vaardigheden die studenten in het wo nodig hebben zijn van belang omdat ze vakoverstijgend zijn en dus voor alle studies en vakken gebruikt kunnen worden.

Als antwoord op deze behoefte hebben de Erasmus Universiteit Rotterdam (EUR), Tilburg University, Maastricht University, de Vrije Universiteit Amsterdam en een aantal andere hoger onderwijsinstellingen de krachten gebundeld om een app te ontwikkelen. Deze app stelt leerlingen in het vo en eerste- en tweedejaars studenten in het wo in staat om de drie categorieën vaardigheden te oefenen, zowel individueel als onder begeleiding van een docent.

In deze workshop vertelt Wendy Steffens namens de EUR over de achtergrond en ontwikkeling van de Ace Yourself App en gaan we een leerlijn binnen de app samen verkennen. Er is ruimte om onderling ideeën uit te wisselen over de inzet van de app op vo-scholen en de verweving in de curricula. Tot slot is er gelegenheid om in een hybride setting vragen te stellen aan het team van de EUR, dat in dit project een voortrekkersrol speelt.

Bekijk hier de presentatie van deze workshop.

Door: Mariëtte Huizinga (universitair hoofddocent, Pedagogische en Onderwijswetenschappen, Vrije Universiteit Amsterdam) en Rolf Nijman (decaan havo, Comenius College).

Voor goede loopbaanoriëntatie en -begeleiding (LOB) is het van groot belang veel aandacht te besteden aan het leren kiezen en het proces van studiekeuzebegeleiding.

Kiezen is voor de meeste leerlingen heel moeilijk. Daarom is heel belangrijk dat ze ondersteund worden bij het leren kiezen. Hierbij hoort ook de bewustwording dat bij kiezen ook falen hoort. Van belang is dat de keuze die je maakt nooit een slechte keuze is: er is geen verkeerde keuze, je zit niet levenslang vast aan de gemaakte keuze. Dat betekent dus dat scholen maatwerk moeten leveren bij het helpen kiezen, en leerlingen zich bewust te maken van hun talent op alle niveaus.

In deze workshop gaan we dieper in op de voorwaarden voor goede studiekeuzebegeleiding en bespreken we in dat kader een aantal good practices binnen het OPeRA-netwerk. Daarnaast gaan we in op de vraag hoe LOB-activiteiten verder gebracht kunnen worden en op welke manier we van elkaars good practices kunnen leren (regionaal, maar ook landelijk).

Mariëtte Huizinga is voorzitter van de Werkgroep Studiekeuzebegeleiding OPeRA en vice-decaan onderwijs van de Faculteit der Gedrags- en Bewegingswetenschappen van de Vrije Universiteit Amsterdam (VU). Doelgericht gedrag vormt de verbinding tussen haar onderzoek en haar visie op het hoger onderwijs. Met als belangrijkste doel om studenten hun talenten te laten kennen en te ontwikkelen, en bewust te worden van hoe een kritische, constructieve houding kan bijdragen aan de samenleving.

Bekijk hier de presentatie van deze workshop.

Door: Ikram Ben Haddi (student-assistent Bètapartners, VU-student biomedische wetenschappen), Bart Groeneveld (projectmanager Wetenschapscommunicatie en Outreach, waaronder Bètapartners, FNWI, Universiteit van Amsterdam) en Jeroen Maréchal (directeur Bètapartners).

Wat betekent samenwerking tussen vo en ho in de praktijk voor uw leerling? Deze workshop geeft een van de mooiste voorbeelden denkbaar.

Kom ervaren wat de impact is van leerling-activiteiten die ontstaan in een regionaal samenwerkingsverband tussen vo en ho. In dit geval het vo ho netwerk Bètapartners. Maar hoe komen we tot die samenwerking? En wat levert samenwerking nog meer op behalve succesvolle leerling-activiteiten?

Bekijk hier de presentatie van deze workshop.