Netwerkbijeenkomst 22 mei 2025: AI in het onderwijs: de docent centraal?

Op donderdag 22 mei gingen onderwijsprofessionals met elkaar in gesprek over de rol van AI in het onderwijs, met speciale aandacht voor de aansluiting tussen het voortgezet en hoger onderwijs.

Onder leiding van Freek op ’t Einde (lid van de regiegroep OPeRA en rector van het Cygnus Gymnasium) verkenden we samen met gastspreker Felienne Hermans de impact van AI op het leerproces en de rol van de docent.
Felienne Hermans is hoogleraar didactiek van de informatica aan de Vrije Universiteit Amsterdam en docent informatica in het voortgezet onderwijs, aan de Open Schoolgemeenschap Bijlmer. Ze doet onderzoek naar inclusie in de digitale wereld en de wetenschapsfilosofie van AI.

“AI gaat het onderwijs radicaal veranderen”

We horen het voortdurend sinds de lancering van ChatGPT in 2022. Maar is dat wel zo? In haar presentatie nam prof. Felienne Hermans ons mee door de geschiedenis van geautomatiseerd onderwijs: wat heeft dat in het verleden opgeleverd, en wat kunnen we daarvan meenemen naar vandaag?

Felienne plaatste AI ook nadrukkelijk in het leerproces. Misschien maakt AI taken zoals het schrijven van een essay makkelijker, maar is makkelijker altijd beter? Gaat er niet juist noodzakelijke frictie verloren? En wat doet AI met de relatie tussen leerling en docent?

Na de presentatie volgde een plenaire uitwisseling met het publiek over AI en de brug naar de vo-ho-aansluiting, onder leiding van dagvoorzitter Freek op ’t Einde. De middag bood ruimte voor verschillende verdiepende vragen:

• Hoe zorgen we dat leerlingen kritisch omgaan met bronnen?
• Wat hebben docenten nodig om leerlingen te begeleiden in het verantwoord omgaan met AI?
• En hoe verhoudt dit zich tot het beleid dat scholen voeren of nog moeten ontwikkelen?

Met de snelle ontwikkelingen rond AI zijn er geen pasklare antwoorden. De middag gaf wél richting: ruimte voor reflectie en aanknopingspunten voor een vervolg, in de klas en in het beleid.

Zo gaf het stof tot nadenken dat in het voortgezet onderwijs beleid wordt ontwikkeld om leerlingen te beschermen tegen afleiding door telefoongebruik en dat in het hoger onderwijs wordt verwacht dat studenten daar zelfstandig mee omgaan. Is er een tussenfase nodig waarin jongeren worden begeleid in zowel het omgaan met afleidende prikkels als in het bewust en effectief inzetten van technologie tijdens het leren?

Terugkijken: presentatie, opname en foto’s

• Bekijk de presentatie van Freek op ’t Einde en Felienne Hermans:

• Bekijk de video-opname van de bijeenkomst, inclusief de presentaties:

• Bekijk de foto’s van de bijeenkomst: