Leren van loopbaanoriëntatie en -begeleiding in de praktijk

Tijdens hun schoolloopbaan maken jongeren en jongvolwassenen allerlei keuzes die impact hebben op hun (latere) loopbaan. Om hen hierin te ondersteunen, bieden onderwijsinstellingen in het vo, mbo en hoger onderwijs loopbaanoriëntatie en -begeleiding (LOB). Zo’n tweehonderd praktijkvoorbeelden hiervan zijn te vinden op de site van Expertisepunt LOB. Associate lector Daphne Wiersema en onderzoeker Mieke van Diepen, beiden werkzaam bij de HvA binnen het lectoraat Kansrijke Schoolloopbanen in een Diverse Stad, onderzochten waarom deze praktijkvoorbeelden als een succes worden ervaren. Zij identificeerden vijf succeselementen die gebruikt kunnen worden door onderwijsinstellingen die LOB-activiteiten willen ontwerpen of willen werken aan het versterken van de loopbaangerichte leeromgeving.

De succeselementen zijn:

1. de taal van jongeren spreken,
2. aansluiten bij de basisbehoeften van jongeren (relatie, autonomie en competentie),
3. samen werken aan LOB binnen de organisatie (aan een LOB-activiteit, aan een loopbaangerichte leeromgeving, aan professionalisering voor LOB),
4. samen werken aan LOB buiten de organisatie (met de beroepspraktijk, met andere onderwijsinstellingen, met onderwijs en praktijk, met ouders/verzorgers), en
5. materiële randvoorwaarden.

Deze elementen komen in grote lijnen overeen met effectieve en succesvolle elementen voor LOB uit eerder onderzoek. Een opvallend verschil is dat de succeselementen ‘aansluiten bij de taal van jongeren’ en ‘aansluiten bij de basisbehoeften van jongeren’ veel aandacht kregen in de geanalyseerde praktijkvoorbeelden. Overigens was een deel van de praktijkvoorbeelden niet direct gericht op jongeren zelf, maar op het versterken van de loopbaangerichte leeromgeving in de eigen onderwijsinstelling. Daarnaast was er veel aandacht voor de samenwerking met andere partijen om LOB-activiteiten mogelijk te maken.

Vergroten van kansen op succeservaringen

Onderwijsinstellingen die LOB-activiteiten willen ontwerpen of werken aan het versterken van de loopbaangerichte leeromgeving kunnen de uitkomsten van het onderzoek gebruiken. In het rapport staan bij elk succeselement de bijbehorende praktijkvoorbeelden vermeld. Zo kunnen scholen de kans op een succeservaring vergroten, niet alleen in de activiteit zelf, maar vooral in de loopbaan en daarmee de toekomst van jongeren.