Hoe voorlichting over een tussenjaar bijdraagt aan gelijke kansen

04 nov Hoe voorlichting over een tussenjaar bijdraagt aan gelijke kansen

Kansenongelijkheid wordt vergroot doordat niet alle jongeren gelijke mogelijkheden hebben om te kiezen voor een tussenjaar en dit zo in te vullen dat het bijdraagt aan een betere (studie)loopbaan. Voorlichting hierover vanuit onderwijsinstellingen is van belang voor alle ouders en studiekiezers.

Jongeren van 16 jaar en ouder met een diploma havo, vwo of mbo (niveau 2 of hoger) zijn niet meer leerplichtig. Doorstuderen is dan een keuze. Steeds meer jongeren starten met een vervolgopleiding na een tussenjaar. Van alle vwo-gediplomeerden die in 2023 startten met een bacheloropleiding, had 19,7 % daarvoor een tussenjaar. Tien jaar eerder was dit 13,2%, blijkt uit cijfers van DUO. Van alle havo-gediplomeerden betrof dit 16,4% in 2023 en 11,7% in 2013. Van alle mbo-gediplomeerden die in 2023 startten met een hbo-opleiding deed 16,1% dit na een tussenjaar.

Volgens de in- en doorstroommonitor hoger onderwijs nemen jongeren met ouders uit zowel de hoogste als de laagste inkomensgroepen het vaakst een tussenjaar. ‘Mogelijk zien we in deze uitersten zowel de mogelijkheid tot het nemen van een tussenjaar als het zich gedwongen voelen tot het nemen van een tussenjaar weerspiegeld’, aldus dit rapport.

Een tussenjaar kan zowel positieve als negatieve effecten hebben op de overstap naar een vervolgopleiding en carrièrekansen. Gemiddeld switchen studenten die een tussenjaar hadden net zo vaak, vallen net zo vaak uit en doen net zo lang over hun studie als andere studenten. Ouders hebben grote invloed op de keuze om al dan niet direct door te studeren en op de invulling van een tussenjaar. Een hoog inkomen is niet nodig om in zo’n jaar de kansen op een betere (studie)loopbaan te vergroten.

Kennis hierover is van belang voor alle ouders en studiekiezers. Voorlichting vanuit onderwijsinstellingen is onmisbaar om kansengelijkheid te bevorderen. Samen met bijzonder hoogleraar Leeromgeving en -loopbanen Marinka Kuijpers schreef ik een gids voor ouders en onderwijsprofessionals, die gratis te downloaden is (leestijd: ± 20 minuten).

Dit artikel is geschreven door Daniëlle Vogels, oprichter van het TussenjaarKenniscentrum en voorlichter van studiekeuzebegeleiders vanuit Wageningen University & Research.